Kontrakty długoterminowe (KDT) zawierane były przez elektrownie z PSE S.A. w latach 1994 - 1998. Różniły się one zarówno długością, jak i zakresem. Niektóre kontrakty wygasły już w końcu 2005 r., do końca 2006 r. wygasną trzy następne. Większość obowiązywać będzie jeszcze przez kilka lat, a najdłuższy wygaśnie dopiero w 2027 r. Celem KDT było sfinansowanie inwestycji w elektrowniach, których niewielkie zyski nie zapewniały im zdolności kredytowej. W KDT określono wielkość sprzedaży energii przez elektrownię, wysokość ceny i okres odbioru energii przez PSE. Dzięki tym kontraktom elektrownie zaciągnęły ponad 20 mld zł kredytów.

KDT stały się problemem w momencie wejścia Polski do UE. Pragnąc zwiększyć konkurencyjność gospodarki europejskiej na rynku globalnym poprzez obniżenie m.in. cen energii, Unia dąży do liberalizacji rynku energii. Wiele państw deklaruje otwarcie swoich rynków w tym zakresie. W Polsce KDT blokowały liberalizację rynku poprzez zablokowanie swobodnego handlu sporą częścią energii. Kontrakty te są selektywne i zapewniają korzyści tylko tym elektrowniom, które je podpisały, a więc zakłócają konkurencję. Stroną kontraktów jest PSE - spółka skarbu państwa, którą Komisja Europejska traktuje jako instytucję państwową. Dlatego KDT uznane zostały za niedopuszczalną pomoc publiczną sprzeczną z Traktatem Europejskim.

Ustawa o rozwiązaniu kontraktów długoterminowych podpisana została przez Prezydenta RP w dniu 16 lipca 2007 r.

Zgodnie z ustawą KDT zostaną zlikwidowane na podstawie dobrowolnych "umów rozwiązujących". Wytwórcy otrzymali prawo do pokrywania tzw. "kosztów osieroconych", czyli poniesionych nakładów inwestycyjnych, które nie zostaną pokryte przychodami po rozwiązaniu KDT.

Umowy rozwiązujące KDT zostały podpisane do końca 2007 r. KDT przestaną obowiązywać do 31 marca 2008 r., a wytwórcy zyskają prawo do odszkodowania, jeśli ceny na rynku nie pokryją kosztów kredytów, dla których kontrakty były zabezpieczeniem. W grę może wchodzić kilkanaście miliardów złotych. Jednak ceny energii rosną, co oznacza większe wpływy ze sprzedaży prądu i mniejsze rekompensaty.

Koszty osierocone - koszty inwestycji i zobowiązań poniesione wyłącznie w przeszłości (koszty historyczne), które nie zostały jeszcze odzyskane przez inwestorów ze sprzedaży energii elektrycznej i innych usług i nie będą możliwe do odzyskania na rynku konkurencyjnym. Koszty osierocone mogą być wyliczane jako różnica pomiędzy wartością księgową majątku trwałego przedsiębiorstwa wytwórczego a jego wartością rynkową z uwzględnieniem wolumenu sprzedaży, cen paliw, rynkowych cen energii w okresie działalności.

Ministerstwo Gospodarki szacuje, że maksymalna wysokość kosztów osieroconych wyniesie ok. 12,5 mld zł. Kwota ta - stanowiąca maksymalny wymiar dopuszczalnej pomocy publicznej - będzie zabezpieczeniem funduszy, jakie przedsiębiorstwa energetyczne przeznaczyły na inwestycje. Z analiz resortu wynika jednak, że środki wypłacane z tego tytułu elektrowniom mogą być w rzeczywistości niższe. Przewidywany wzrost gospodarczy i związana z nim poprawa sytuacji zakładów energetycznych spowoduje, że koszty osierocone będą znacznie mniejsze.

Zgodnie z ustawą, koszty osierocone będą pokrywane w postaci zaliczek oraz korekt rocznych, uwzględniających wypłacone wytwórcy zaliczki. Rozliczenia dla każdego wytwórcy będą obejmowały okres równy jego najdłuższemu kontraktowi KDT.

Środki na ten cel będą pozyskiwane z opłaty pobieranej od odbiorców końcowych za udostępnienie krajowego systemu elektroenergetycznego. Klienci nie będą natomiast już obciążani składnikiem wyrównawczym opłaty przesyłowej, który do tej pory przeznaczony był na finansowanie KDT. Dzięki temu odbiorcy nie poniosą żadnych dodatkowych kosztów, a nowe rozwiązanie może okazać się dla nich tańsze.

Obliczenia wysokości kosztów osieroconych oraz stawek opłat dla odbiorców będą wykonywane przez Prezesa URE. PSE - Operator S.A. powoła natomiast spółkę celową - "Zarządcę Rozliczeń" - która rozliczać będzie koszty osierocone.

Kontrakty długoterminowe obowiązujace do 31 marca 2008